Opvallende herbestemming met innovatieve ventilatie in Brusselse deelgemeente

In de Pannenhuisstraat in de Brusselse deelgemeente Laken verrees een opmerkelijk herbestemmingsproject. De voormalige paardenstallen van de achtergelegen melkfabriek Hollandia transformeerden naar een ontwerp van office—u architects tot een multifunctioneel gebouw dat medische en paramedische kabinetten combineert met een polyvalente zaal. Het project onderscheidt zich niet alleen door zijn architecturale kwaliteit, maar ook door de geïntegreerde energiezuinige aanpak, met innovatieve ventilatie van DUCO als essentieel onderdeel.

De uitvoering van de werken gebeurde in twee fasen. “In een eerste fase werden drie dokterskabinetten met een wachtzaal en drie paramedische kabinetten ingericht. In een tweede fase volgden een vierde dokterskabinet en een vierde paramedisch kabinet, aangevuld met een secretariaat en een polyvalente zaal”, vertelt architect Pieter Maes, samen met collega Pieter Thibaut verantwoordelijk voor het ontwerp. “Mede door deze gefaseerde aanpak was het niet aangewezen – en ook financieel niet haalbaar – om te werken met één grote centrale luchtgroep. Er werd daarom bewust gekozen voor meerdere kleinere toestellen voor residentiële toepassing. Hierdoor was het niet nodig om een klassiek ingenieurstraject te doorlopen, en kon de dimensionering gebeuren door ons, het architectenbureau, zelf, in nauw overleg met de EPB-adviseur en de aannemer – I.D.R. Construct uit Sint-Lambrechts-Woluwe.” Het gebruik van verschillende onafhankelijke units biedt bovendien extra flexibiliteit. Pieter Maes: “Wanneer delen van het gebouw niet in gebruik zijn, kunnen bepaalde toestellen op een lager regime functioneren, zonder ingewikkelde en dure sturingsapparaten. Daarnaast speelt privacy een belangrijke rol binnen de medische praktijk. Door de wachtzaal op een andere luchtgroep te plaatsen dan de consultatieruimtes, werd het risico op geluidsoverdracht tussen ruimtes via de ventilatie vermeden.” 

Zonale ventilatie

Omdat het gekozen ventilatiesysteem ook energiezuinig moest zijn en betrouwbaar moest presteren, werd gekozen voor zonale ventilatie met de DucoBox Energy Premium 400 van DUCO. Er werden meer bepaald vier DucoBox Energy Premium 400-units geïnstalleerd, verdeeld over vier functionele zones: de medische kabinetten, de wachtzaal en het secretariaat, de paramedische kabinetten en de polyvalente zaal. “Hoewel ons architectenbureau voor kleinere verbouwingsprojecten van woningen meestal werkt met C-ventilatiesystemen van DUCO, was voor dit project een systeem D met warmteterugwinning de logische keuze”, licht Pieter Maes toe. “De vertrouwdheid met DUCO-producten maakte de stap naar de DucoBox Energy Premium evident.”

Drie eigenschappen cruciaal voor project

“De DucoBox Energy Premium combineert drie cruciale eigenschappen die het toestel ideaal maken voor projecten zoals deze”, benadrukt DUCO-adviseur Jan Tratsaert. “Ten eerste kan je er slim zonaal mee ventileren. De geïntegreerde tweezonesturing met vraagsturing op basis van CO2, vocht en tijd zorgt voor optimaal energetisch rendement. Door dag- en nachtzones gescheiden aan te sturen, ventileert het systeem enkel daar waar het nodig is, wat resulteert in de hoogste EPB-reductie en een groen A+-energielabel. Het plug & play-concept met geïntegreerde sturing elimineert de noodzaak van complexe externe elektronica. Een tweede waardevolle eigenschap is de automatische inregeling. Voor een architect die zelf de dimensionering doet, is die automatische inregeling een uitkomst. De meet- en regeltechniek op basis van constante druk garandeert een kwalitatief eindresultaat en bespaart de installateur tot 50% inregeltijd. Dat is concreet een besparing van ongeveer 30 euro op de installatiekost per toestel. Tot slot biedt de DucoBox Energy Premium ook uitzonderlijk akoestisch comfort. Met een geluidsvermogen van slechts 55 dB aan de toevoerzijde bij 325 m³/u, geldt de unit als het stilste ventilatiesysteem D van Europa. Voor medische en paramedische kabinetten, waar rust essentieel is, vormt dit een doorslaggevend argument.”

Warmterecuperatie en passiefhuiskwaliteit

De DucoBox Energy Premium kan daarnaast warmte recupereren uit de afgevoerde lucht, om die over te dragen op de toegevoerde verse lucht. Het systeem is dan ook gecertificeerd door het onafhankelijke Passive House Institute voor zijn prestaties op het gebied van warmteterugwinning. “In tijden van energieschaarste en strenge energienormen is warmterecuperatie geen luxe, maar een noodzaak,” aldus Jan Tratsaert. “De DucoBox Energy Premium maakt deel uit van wat wij The Energy Family noemen – producten die een antwoord bieden op de aanscherping van energienormen en het bouwen van passiefhuizen mogelijk maken.”

“Bovendien beschikt de ventilatiebox over een nachtstand waarbij tijdelijk op verhoogd debiet wordt geventileerd. In dit project is die functie zo ingesteld dat tijdens de zomermaanden in de vroege ochtend – tussen 5 en 7 uur, wanneer de buitentemperatuur het laagst is – op vol debiet wordt geventileerd. Op die manier kan de opgebouwde warmte uit het gebouw worden afgevoerd en dragen de ventilatietoestellen bij aan nachtkoeling van de ruimtes.”

Voorbeeld

“De combinatie van een doordacht ventilatieconcept, energiezuinige technologie en esthetische integratie resulteerde in een gebouw dat comfort, duurzaamheid en architectonische kwaliteit – de kanalen zijn bijna een kunstwerk op zich”, vat Pieter Maes het project in Laken samen. “De herbestemming vormt ook een voorbeeld voor toekomstige projecten waarin architect, producent en aannemer hand in hand werken aan gezonde, energiezuinige gebouwen.”