Door de verschillende geopolitieke en economische crises zijn de olie- en gasprijzen de voorbije jaren sterk gestegen. Daardoor is de verduurzaming van de energievoorziening, die ook gewoon nodig is in het licht van de klimaatproblemen, relevanter dan ooit. Volgens BDR Thermea, moederbedrijf van verwarmings- en binnenklimaatspecialist Remeha, bieden geïntegreerde energiesystemen een antwoord op die uitdaging. Door verschillende technieken slim met elkaar te combineren, ontstaat een efficiënte en toekomstbestendige manier om zelfs complexe residentiële gebouwen te verwarmen en te koelen.
Steeds meer bouwheren, aannemers en installateurs kiezen voor prefab- en modulair bouwen om duurzamer te werken. Daardoor verschuift een groot deel van het ontwerpwerk naar de voorbereidingsfase. “Door te werken met prefab- en modulaire oplossingen hoeft niet telkens opnieuw van nul te worden gestart”, zegt Siebo Horenberg, group product manager bij BDR Thermea, het moederbedrijf van Remeha, leverancier van binnenklimaatoplossingen. “Daarom beschikken we over een bibliotheek met gestandaardiseerde systeemoplossingen. Op vraag van partners leveren we beschrijvingen en 3D-modellen aan, zodat ontwerp- en bouwprocessen sneller verlopen en minder fouten bevatten.”
Volgens Siebo Horenberg is het belangrijk dat Remeha al vroeg bij bouwprojecten betrokken wordt. “Wanneer we vanaf de ontwerpfase worden geconsulteerd, kunnen we rekening houden met technische beperkingen en toekomstige ontwikkelingen. Dankzij ons brede productgamma kunnen we systemen samenstellen die de verwarming en koeling van gebouwen in vrijwel elke situatie helpen verduurzamen. Het komt erop aan verschillende technieken slim te combineren, zodat ze niet noodzakelijk meer vermogen vragen, maar wel efficiënter omgaan met het beschikbare vermogen.”

Vooral in grotere gebouwen en wijkprojecten versterken verschillende technieken elkaar. Dat verlaagt het energieverbruik en vermindert tegelijk de belasting van het elektriciteitsnet. Die laatste factor wint aan belang doordat netcongestie op steeds meer plaatsen een probleem vormt.
Warmte- en koudenetten spelen daarin een belangrijke rol. Het kan gaan om micronetten binnen één gebouw, maar ook om lokale netten die een volledige buurt van duurzame warmte en koude voorzien. Siebo Horenberg: “Klassieke stadsverwarming is bekend, maar slimme buurtnetten en lokale energienetten binnen gebouwen krijgen nog te weinig aandacht. Nochtans zijn ze belangrijk voor de energietransitie. Ze kunnen gevoed worden door verschillende warmtebronnen, zoals restwarmte, warmtepompen en, indien nodig, gasketels. Later kunnen eenvoudig extra warmtebronnen worden aangesloten.”
“Isolatiemaatregelen verlagen de warmtevraag van woningen en gebouwen. Daardoor volstaan vaak lagere aanvoertemperaturen voor verwarming. Dat maakte de ontwikkeling van vierde- en vijfdegeneratiewarmtenetten mogelijk. In tegenstelling tot klassieke warmtenetten, die water van 75 tot 90 °C aanvoeren, werken deze netten met lagere temperaturen. Afhankelijk van de warmtebron en de toepassing onderscheiden we middentemperatuurnetten, met aanvoertemperaturen van 55 tot 75 °C, lagetemperatuurnetten, met aanvoertemperaturen van 30 tot 55 °C, en zeerlagetemperatuurnetten, met aanvoertemperaturen van 10 tot 30 °C. Hoe lager de temperatuur van het net, hoe efficiënter duurzame warmtebronnen zoals warmtepompen en restwarmte kunnen worden ingezet.”
In het gebouw moet de aangeleverde warmte vervolgens geschikt worden gemaakt voor het verwarmingssysteem. Bij midden- en de meeste lagetemperatuurnetten volstaat daarvoor een afleverset, die de warmte uit het net overdraagt aan de gebouwinstallatie. Bij zeerlagetemperatuurnetten is daarnaast een warmtepomp nodig – bovenop de warmtepomp die het warmtenet voedt dus – om de temperatuur op te waarderen tot het niveau dat nodig is voor verwarming en warm tapwater.
Fortes Energy Systems, een dochteronderneming van BDR Thermea, is gespecialiseerd in de overdracht van energie vanuit collectieve warmtenetten. Het bedrijf ontwikkelt en produceert zowel eigen afleversets als grootschalige overdrachtstations. “Wij zien, zoals Siebo zegt, veel potentieel in vierde- en vijfdegeneratiewarmte- en koudenetten”, zegt Timo van Kasteren, specialist warmtenetten bij Fortes Energy Systems. “In combinatie met de hybride en all-electric oplossingen van Remeha creëren onze oplossingen comfortabele energiesystemen voor appartementen en woningen in wijken die aangesloten zijn op een warmtenet van de vierde of vijfde generatie. Onze systemen zijn change-oversystemen, wat betekent dat ze in de winter met lage temperaturen verwarmen en in de zomer met een hoge temperatuur kunnen koelen. Die aanpak werkt zowel in grote warmtenetten als in kleinere netten of micronetten binnen één gebouw. In bestaande appartementsgebouwen vervangen we de oude cv-ketel door een compacte afleverset met een booster voor sanitair warm water. Zo ontstaat een comfortabel collectief systeem voor verwarming en koeling.”
Eén conclusie dringt zich volgens Timo van Kasteren en Siebo Horenberg op: “Wie gebouwen en wijken toekomstbestendig wil maken, kijkt beter verder dan één enkele technologie. Net de slimme combinatie van verschillende oplossingen bepaalt hoe duurzaam, efficiënt en flexibel onze energievoorziening straks wordt.”