Hét kennisplatform voor slimme & duurzame installatietechniek
De Europese F-gassenverordening die sinds maart 2024 van kracht is, legt nieuwe eisen op voor opleiding en certificering van HVAC-R-technici. Tegen maart 2027 moeten de lidstaten hun certificeringsprogramma’s daaraan hebben aangepast. In opdracht van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) werkt Frixis, de Koninklijke Belgische Vereniging van de koude-, warmtepomp-, airconditioning- en luchtbehandelingssector, daarom mee aan een geactualiseerde Vlaamse certificering. Het doel is duidelijk: technici die veilig én vakkundig kunnen werken met de nieuwe generatie koudemiddelen, en opleidingscentra die hen daar correct op voorbereiden.
De verordening versnelt de uitfasering van gefluoreerde broeikasgassen en speelt in op de groeiende inzet van natuurlijke koudemiddelen zoals CO2, propaan en ammoniak. Veilig werken is daarin uiterst belangrijk: propaan is brandbaar, ammoniak is giftig en CO2 werkt onder hoge druk. Net daarom zijn nieuwe, aangepaste certificaten nodig. Certificering is in deze context geen administratieve formaliteit, maar een directe bescherming van de installateur zelf én van de eindgebruiker.
Alle Europese lidstaten, ook België dus, moeten aan Europese competentievereisten voldoen. VEKA gaf Frixis daarom de opdracht om mee te werken aan de verdere uitwerking van de Vlaamse certificering. Daarbij ligt de focus op de certificaten die inspelen op de toenemende toepassing van natuurlijke koudemiddelen, meer bepaald voor installaties met F-gassen en brandbare koudemiddelen (categorieën A1 en A2, respectievelijk zonder beperking en met minder dan 3 kg koudemiddel), CO2-installaties (categorie B), ammoniakinstallaties (categorie C), de recuperatie van F-gassen en brandbare koudemiddelen uit installaties met minder dan 3 kg koudemiddel (categorie D) en lekzoekcontroles op installaties met F-gassen en brandbare koudemiddelen (categorie E).
“De energietransitie en de verdere uitfasering van F-gassen vragen nieuwe competenties van onze sector”, zegt Herwig Coppens, voorzitter van Frixis. “We willen examens die juridisch sluitend zijn, maar vooral examens die meten wat een technicus écht moet kunnen op een werf met propaan of CO2. Dat is een ander verhaal dan twintig jaar geleden.”
Het project vormt een stevige opdracht voor alle betrokken partijen. Op vijf maanden tijd moeten zowel de theoretische examenvragen als de praktische proeven voor zes verschillende certificaten worden uitgewerkt of geactualiseerd. Dat is een krappe timing voor een traject dat normaal gezien meer ademruimte vraagt: examens moeten juridisch correct zijn, technisch onderbouwd én aansluiten bij de realiteit op de werkvloer.
“De timing is beperkt, maar de deadline ligt vast”, bevestigt Herwig Coppens. “We willen samen met opleidingscentra, vakexperten en overheden examens uitwerken die technisch sterk staan én werkbaar blijven op het terrein. Dat vraagt intensief overleg in een korte periode.”
Ook over de landsgrenzen heen wordt gekeken naar goede praktijken. Frixis neemt contact op met verschillende buurlanden om te onderzoeken hoe zij de nieuwe Europese regelgeving implementeren. Met NVKL en GO Aeres in Nederland zijn inmiddels nauwe contacten opgebouwd. Daar zijn de examens voor A1 en A2 al lopende en volgen de andere categorieën binnenkort. Nederland bouwde de voorbije jaren al heel wat expertise op via de sectorgedragen zogeheten ACB-certificaten. Voorts worden ook de andere Belgische gewesten nauw betrokken. Door informatie en ervaringen uit te wisselen, wil men streven naar een minimale en uniforme examenkwaliteit binnen België. “Door nationaal en internationaal ervaringen uit te wisselen, willen we meebouwen aan een kwalitatieve en zo uniform mogelijke aanpak”, aldus Herwig Coppens.
Het project ging officieel van start op 30 april en loopt tot en met 30 september. Een eerste overleg met de betrokken partijen vond intussen plaats. Meer dan 25 vertegenwoordigers van sectorbedrijven, scholen en opleidingscentra werken mee aan dit traject. Verschillende werkgroepen zullen de komende maanden intensief samenwerken om tot een kwalitatief, realistisch en innovatief resultaat te komen. Updates over het project zijn te vinden op de website van Frixis.
