[00:02] De rol van zout in een waterontharder
Björn Crul: Dag luisteraars en welkom bij deze nieuwe aflevering van de Installatie & Bouw Podcast. Een waterontharder is voor veel installateurs een vertrouwd product. Maar hoe zit dat eigenlijk met het zout dat daarin gaat? Krijgt dat zout wel voldoende aandacht? Een ontharder werkt immers maar zo goed als het zout dat je gebruikt. Mijn gasten vandaag zijn Michiel Heethem en Thidrek Van Grunderbeeck van ZOUTMAN. Als geen ander kennen zij de wereld van de zoutkristallen en van hen verneem ik graag waarom de keuze van het juiste zout ook voor installateurs een wereld van verschil maakt. Thidrek en Michiel, welkom. Laat ik met jou beginnen, Thidrek. ZOUTMAN, jullie zijn een Belgisch familiebedrijf, maar wat maakt jullie eigenlijk uniek in deze sector?
[00:43] ZOUTMAN als gespecialiseerd familiebedrijf
Thidrek Van Grunderbeeck: Ja, ZOUTMAN is inderdaad een Belgisch familiebedrijf, opgestart in 1997 door de broers Bart en Peter Sobry. Dat was opgestart in Roeselare, langs de E403, met een productievestiging waar we ondertussen ook een hoofdkantoor hebben. En we hebben ook een recente [onduidelijk]. Wij maken verschillende soorten zoutproducten: SOFT-SEL® onthardingszout, MARSEL® voedingszout, ook zwembadzout onder het merk POOLSEL®, veevoederzout, strooizout. Dat zijn zo de voornaamste. En wat ons uniek maakt, ik denk het feit dat we een familiebedrijf zijn in een sector die echt wel gedomineerd wordt door grote internationale chemiebedrijven, die ook niet altijd gefocust zijn op zout alleen, maar op andere chemische grondstoffen. Wij doen enkel zout, ook specifiek voor die toepassingen. En dan merk je die focus in de kwaliteit van onze producten, maar ook in de klantenservice. Als je ons belt, krijg je heel snel iemand aan de lijn die heel veel kent over zout.
[01:47] De impact van zoutkwaliteit op de installatie
Björn Crul: Michiel, vandaag willen we het hebben over waterontharding en de rol van zout daarin. Wat jullie merken, is dat zout eigenlijk een rechtstreekse impact heeft op de levensduur van een installatie, op de kwaliteit van het water dat die installatie aflevert. Hoe komt dat eigenlijk?
[02:02] Onzuiverheden en de levensduur van de ontharder
Michiel Heethem: Nee, klopt. De kwaliteit van het zout is zeer belangrijk voor de werking van het toestel. Wij durven soms zeggen dat een ontharder maar zo goed is als de kwaliteit van het zout. Zout van slechte kwaliteit of mindere kwaliteit bevat onzuiverheden. Het durft ook dingen bevatten die je met het blote oog niet kunt zien. Bepaalde mineralen, calcium, magnesium, dat soort dingen. Wat gebeurt er dan? Die harsen gaan minder lang mee, die harsen raken vervuild. Dus dat is niet goed voor de levensduur van het toestel. Wat betreft installateurs heeft dat een grote impact ook op hun garantietermijn, met soms garanties van vijf tot tien jaar. Dan wil je niet dat je na drie, vier jaar terug naar je klant moet gaan om een toestel te vernieuwen. Dus dat is uit den boze. Wat de kwaliteit van het water betreft, de pekel komt niet rechtstreeks in contact met het water dat de consument gebruikt, maar wel onrechtstreeks. Die pekel gaat door die harsen die dan uiteindelijk ook het water gaan ontharden. De reden waarom al ons zout dat we gebruiken voor onthardingszout eigenlijk ook van voedingskwaliteit is. Dus dat is wel belangrijk om mee te geven.
[03:22] Kristallen en tabletten getest volgens EN 973 type A
Björn Crul: Nu, jullie hebben zowel kristallen als tabletten laten testen door een onafhankelijk labo, onder meer op de Europese norm EN 973 type A. Wat was de conclusie van dat onderzoek?
[03:35] De kwaliteit van zoutkristallen en zouttabletten
Michiel Heethem: We krijgen heel veel de vraag: wat moet gebruikt worden? Moet ik nu tabletten gebruiken? Moet ik kristallen gebruiken? De wens van de consument is ook een beetje de gewoonte van de consument. Dat is iets waar wij altijd achter staan, dat is iets waar wij altijd in geloven, maar we hebben dat ook eens extern laten testen in een labo. De resultaten waren daaruit zeer positief. We hebben op de EN 973 type A, de Europese norm, beide zouten laten testen, dus zowel onze zouttabletten als onze zoutkristallen. En met beide producten hebben we daar de hoogste score gehaald. Om een voorbeeld te geven: de norm vraagt een minimum van 99,4% natriumchloride, dus dat is eigenlijk de zuiverheid van het zout zelf. Wij halen daar met beide 99,8%, dus we overtreffen dat. Wat betreft onoplosbare delen, dus kleine steentjes of eender wat er kan meekomen, staat de norm op 0,05%. Wij zitten daar op maximum 0,01% met beide producten. Dus eigenlijk op alle meetbare punten zaten we met beide producten onder die norm, in de positieve zin natuurlijk, en scoren ze heel gelijkaardig. Dus dat was zeker positief voor die zoutkristallen. Die normen zijn er ook gekomen om de consument en de installateurs te gaan helpen. Want niet iedereen is een zoutexpert. Wij durven zeggen dat wij redelijk veel van zout kennen. Maar niet iedereen is een zoutexpert. Dan moet je kunnen vertrouwen op die normen die zijn opgesteld. [Onduidelijk], maar onze mensen werken heel actief mee in de werkgroepen, waarin ze met alle verschillende zoutproducenten van Europa samen die norm gaan opstellen. Ook samen gaan bepalen van: goed, hoe gaan we meten of het zout eraan voldoet, al dan niet. Dus dat is iets dat gewoon heel kwalitatief en kwantitatief kan beschreven worden, waarmee we zo de eindconsument kunnen helpen. Ook binnen België hebben we daar een vakvereniging samen met [onduidelijk], waarin we gewoon gaan kijken: hoe gaan we de consument en de eindklant goed ondersteunen zodat ze de juiste kwaliteit kunnen terugvinden?
[06:03] Wat zoutkwaliteit betekent voor de werking van de ontharder
Björn Crul: Ik begrijp dat die zoutkwaliteit bijzonder goed is bij zoutkristallen, maar wat betekent dat nu in de praktijk voor de werking van een ontharder?
[06:12] Zekerheid bij iedere regeneratie
Michiel Heethem: Ja, heel eenvoudig. We spreken over zekerheid. Bij elke regeneratie wil je dat de regeneratie goed verloopt. Het is heel belangrijk dat er geen residu meekomt. Want dat kan de ventielen verstoppen, injectoren verstoppen, de harsen op termijn gaan vervuilen, gaan zorgen dat die harsen sneller moeten vervangen worden. Dus het is gewoon een kwestie van zekerheid inbouwen. Het zorgt er ook voor, voor de installateurs, dat je klanten gelukkig blijven. Als je als eindklant het deksel van je ontharder opheft en dat ligt vol rommel, dan zie je iets dat je niet wil zien. Zeker omdat die toestellen ook vrij duur zijn. Dus als je die klant happy wil houden, dan heb je ook graag, als ze een keer de check doen en zelf een deksel opheffen, dat dat zout er ook goed uitziet.
[07:03] Heldere pekel als kwaliteitsindicator
Björn Crul: Michiel, ik hoor jou verwijzen naar heldere pekel als echt een indicator voor de kwaliteit van het water en ook voor hoe goed de installatie werkt. Wat kunnen we nu eigenlijk afleiden uit de kleur van dat zoutwater?
[07:16] Onzuiverheden in pekel
Michiel Heethem: Ja, heel kort door de bocht is een heldere pekel ook een pekel die goed zal werken. [Onduidelijk] die aanwezig zijn, die je eigenlijk liever niet wenst, want niet alles is visueel ook te zien. Echte onzuiverheden zie je wel, maar als er een aanwezigheid is van bijvoorbeeld calcium, magnesium, dan zie je dat niet met het blote oog. Dan ziet dat zout er op zich goed uit, tot op het moment dat je het oplost. Dan zie je een afscheiding en dat is iets dat ook voor die harsen nefast is. Een belangrijke nuance: het zout is een belangrijke factor bij de aanmaak van pekel, maar je weet nooit met welk water er gewerkt wordt. Als dat omwille van een bepaalde reden vervuild zou zijn, kan het ook een kleur geven aan de pekel. Dus dat is ook belangrijk om mee te geven. Dat is een kleine nuance daar wel. Stel dat er daar twijfel over is, is het beste advies dat we kunnen geven: neem een beetje van ons zuiver zout, los het op in een glas met flessenwater. En dan zie je of dat aan het water of het zout ligt.
[08:23] De oplossnelheid van SOFT-SEL® Crystals
Björn Crul: Thidrek, jullie SOFT-SEL® Crystals bereiken hun verzadigingspunt in vijf minuten. Waarom is dat tijdsverschil zo belangrijk?
[08:35] Sneller een verzadigde pekel
Thidrek Van Grunderbeeck: Ja, de oplossnelheid van kristallen versus tabletten is inderdaad wel een belangrijke parameter, in die zin dat onze kristallen vier keer sneller oplossen dan tabletten. Wat betekent dat in de praktijk? In toepassingen met een heel groot waterverbruik, denk aan grote industriële bedrijven die heel veel onthard water nodig hebben, [onduidelijk] van de ontharder. Want zout moet snel genoeg kunnen oplossen om een verzadigde pekel te maken. En die verzadigde pekel is echt wel essentieel om goed te kunnen regenereren. Zeker ook in de wintermaanden is de oplossnelheid van zout in water al vertraagd. En daar houden onze kristallen ook stand tegenover die tabletten.
[09:20] Sneller oplossen betekent niet meer zout verbruiken
Björn Crul: Als die kristallen dan zo snel gaan oplossen, heb je dan niet het risico dat je aan het eind van de rit veel meer zout nodig hebt?
[09:27] Verzadiging bepaalt het zoutverbruik
Thidrek Van Grunderbeeck: Nee, dat is een groot misverstand. Je zou inderdaad denken: kristallen lossen sneller op dan tabletten. Maar dat is eigenlijk pure fysica waarom dat niet zo is. Als je zout gaat oplossen in water, gaat het zout maar zolang oplossen totdat die pekel die ontstaat volledig verzadigd is. Ik denk dat dat rond de 26% ligt. Dus vanaf dat die pekel die concentratie van zout bereikt, stopt het zout met oplossen. Dus ongeacht hoe snel dat zout oplost, op het einde ga je evenveel zout gebruikt hebben om te regenereren.
[10:08] Brugvorming in het pekelvat
Björn Crul: Michiel, een bezorgdheid die er soms is bij kristallen, is dat ze zouden gaan samenklitten en klonters vormen in het pekelvat. Welk fenomeen is dat eigenlijk en hoe helpen jullie kristallen dan om dat tegen te gaan?
[10:22] Kristalstructuur en bridging
Michiel Heethem: Het fenomeen is beter bekend als brugvorming, bridging. Het houdt eigenlijk in dat door het telkens leeglopen van het pekelvat en terug opgevuld raken er bovenaan een korst is van zout, maar alles eronder niet, waardoor je op een gegeven moment gewoon geen pekelaanmaak meer hebt. Het lijkt van bovenaf alsof er nog zout in zit, maar in realiteit gebeurt er niets meer. Kristallen tegenover andere types geven eigenlijk een voordeel. Door de kristalvorm en de kristalstructuur kan het water er mooier rond, waardoor dat op vlak van bridging een heel goede performance heeft. Maar in veel gevallen, als we dan toch brugvorming zien, ligt het niet per se aan het zout. Ondanks dat onze kristallen daar een beetje in het voordeel zijn, ligt het eerder aan de omgeving. We zien dat dat meestal gebeurt in omgevingen waar de luchtvochtigheid en temperatuur redelijk variëren. En meestal is dat de oorzaak.
[11:27] De ecologische impact van zoutkristallen
Björn Crul: Nu, als we over ecologische impact spreken, hebben jullie daar ook cijfers over? Dat is onderzocht.
[11:33] Water- en CO2-voetafdruk
Thidrek Van Grunderbeeck: Ja, we hebben inderdaad de CO2-voetafdruk en de watervoetafdruk van ons zout laten berekenen. 0,18 kubieke meter water nodig om één ton zout te produceren. Voor mijnzout is dat gemiddeld 11 kubieke meter. Dus dat is een factor bijna 100 keer meer. Voor CO2 zitten we daar ook met een voordeel van ongeveer 30% in het voordeel van onze zoutkristallen. Dus natuurlijk, als je een groot industrieel bedrijf bent of je heel veel wateronthardingszout nodig hebt, dan tikt dat verschil wel aan. Zeker ook water is tegenwoordig wel echt een heel belangrijk topic. Om te kiezen voor kristallen in plaats van tabletten is echt wel significant. En ook de CO2-voetafdruk telt mee in uw scope 3-benaderingen om je duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken als bedrijf. Dus het is toch wel een belangrijk verschil.
[12:24] Waarom kristallen vaak goedkoper zijn dan tabletten
Björn Crul: Michiel, kristallen zijn vaak goedkoper dan tabletten, scoren kwalitatief minstens even goed. Hoe kan dat eigenlijk?
[12:33] Energieverbruik, productie en transport
Michiel Heethem: Ja, eigenlijk werd er net een heel belangrijk element aangegeven. Thidrek heeft hier net de uitleg gedaan over het verschil op vlak van energieconsumptie. Voor de productie van zouttabletten heb je heel veel energie en water nodig. Dat komt met een kost. Wij hebben andere uitdagingen, maar ons proces is minder energetisch. Dus zeker op vandaag is dat wel een zeer belangrijke factor. Voor de productie van vacuümzout heb je heel veel verdamping nodig. Die start van een pekel, gaat naar een korrelstructuur, moet dan nog geperst worden. Element één. Element twee voor de Belgische markt is gewoon dat we hier een thuisvoordeel hebben. Zout is zwaar, goedkoop, waardoor het element transport zwaar doorweegt. Als je kijkt naar andere landen, hebben wij eigenlijk een premiumproduct. We hebben bepaalde bestemmingen waar zoutkristallen duurder zijn dan zouttabletten. Dus eigenlijk hebben we hier gewoon een thuisvoordeel.
[13:35] Andere vormen van onthardingszout
Björn Crul: Nu, jullie bieden naast die kristallen zelf ook zouttabletten en zoutblokken aan. Voor welke toepassingen zijn die dan het meest aangewezen?
[13:45] SOFT-SEL® Regular, Plus en Blocks
Michiel Heethem: Eigenlijk hebben we naast de zoutkristallen nog wat andere alternatieven. Onze SOFT-SEL® Regular is eigenlijk gewoon ons standaard tablettenzout. Tabletvorm, heel goede prestaties. Iets lager qua duurzaamheidsscore, maar iedereen die gewoon graag zouttabletten gebruikt, kan dat gebruiken. Dan hebben we SOFT-SEL® Plus, zelfde vorm, zelfde tabletvorm, met één groot verschil. Ik denk dat dat een andere podcast waard is.
[14:19] Zout voor biocidetoepassingen
Björn Crul: En waarvoor kan je dat dan gebruiken?
[14:21] Chloorproductie via membraanelectrolyse
Michiel Heethem: Als biocide komt het er eigenlijk op neer dat zout natriumchloride is, een klein beetje chemieles. Van die natriumchloride ga je eigenlijk de chloride gaan losmaken. Dus eigenlijk ga je met je zout een eigen chloorfabriekje gaan hebben. Waarvoor wordt dat gebruikt? Voor zwembaden, desinfectie-units. Dus op het moment dat je effectief chloor gaat aanmaken, dan moet het biocidegeschikt zijn. En daar is de SOFT-SEL® PLUSS dan ook wel voor gecertificeerd. En dan hebben we ook nog de zoutblokken. Dat zijn blokken van twee keer vier kilogram. Zelfde toepassing. Terug die waterontharder, terug die hoge zuiverheid. Het is gewoon in een andere vorm geperst. En dat is gewoon om praktische redenen. Prijs per kilo is iets duurder, maar het is natuurlijk wel handig in gebruik. Dus dat is het grote verschil.
[15:10] Voordelen van een Belgische producent
Björn Crul: Thidrek, Michiel heeft ons net al gewezen op het thuisvoordeel, dat zeker voor de prijs meespeelt. Wat maakt het voor een installateur nog interessant dat ZOUTMAN een Belgisch bedrijf is?
[15:21] Leveringszekerheid en klantenservice
Thidrek Van Grunderbeeck: Ik denk vooral op vlak van leveringszekerheid en snelheid en klantenservice dat het feit dat we een Belgische producent en een Belgisch merk hebben echt een enorm voordeel is voor installateurs. We kunnen heel snel leveren, we hebben een uitgebreid netwerk van distributeurs en als je ons probeert te bellen, dan kom je gewoon uit in Roeselare. Je moet geen achttien keuzemenu’s doorploegen om de juiste persoon te pakken te krijgen. We kunnen u heel snel helpen met iemand die ook echt heel veel kennis heeft over onthardingszout.
[15:48] Bevoorradingszekerheid
Björn Crul: Snel leveren. Op welke manier garanderen jullie eigenlijk de bevoorradingszekerheid van jullie product?
[15:54] Grote zoutvoorraad en twee productiesites
Michiel Heethem: Het antwoord is tweeledig. Eerst en vooral omwille van onze grote voorraad van ruwe grondstof. Op onze site in Gent, in het havengebied, kunnen wij tot 300.000 ton stockeren. Dat is voor de trouwe ZOUTMAN-volgers een getal dat al af en toe naar boven is gekomen. Dat is ook gewoon omdat we daar trots op zijn, omdat dat de grootste overdekte zoutopslag is in Europa en misschien wereldwijd. We zijn nog altijd aan het zoeken naar iemand met een grotere opslag. Dus dat soort dingen, op vlak van grondstof, daar zitten we altijd goed. Deel twee van het antwoord ligt in de twee productievestigingen. Met onze sites in Roeselare en in Gent kunnen we theoretisch gezien exact dezelfde korrels gaan produceren, exact dezelfde producten. Dus stel dat we een geplande of ongeplande stilstand hebben, kan de andere productiesite het overnemen en zorgen we dat we veilig zitten. Geen zout, er zijn ook geen techniekers op de baan. Dus dat is wel een heel belangrijk punt in ons verkoopproces ook.
[16:58] De vernieuwde verpakking
Thidrek Van Grunderbeeck: Wel, de kwaliteit van het zout moet ook afstralen op de verpakking. We hebben de verpakking vernieuwd om ook het kwaliteitsspectrum breder uit te dragen bij de particulier. Als je als installateur onthardingszout aanbeveelt, dan is het al fijn dat dat van een gekend merk is, in een zak die er goed uitziet. Dat geeft veel vertrouwen aan de klant.
[17:17] Meer informatie via de ZOUTMAN Academy
Björn Crul: Stel dat er installateurs zijn die zich na deze podcast nog verder willen verdiepen in de materie van zoutkristallen voor waterontharding. Waar kunnen die terecht?
[17:25] Academy en nieuwsbrief
Thidrek Van Grunderbeeck: Op onze website hebben we een Academy opgericht, waar heel veel informatie beschikbaar is over kristallen versus tabletten, wateronthardingszoutnormen enzovoort. Ik zou ook aanraden om in te schrijven op de nieuwsbrief, want als er iets nieuws te melden valt in de sector, dan springen we daar heel snel op om dat ook te melden aan onze klanten en aan de ingeschrevenen op de nieuwsbrief. Dus ik zou dat wel aanbevelen.
[17:49] Afsluiting
Björn Crul: Thidrek en Michiel, bedankt voor dit gesprek.
Thidrek Van Grunderbeeck: Dank u wel.
Björn Crul: Luisteraars, ik onthoud dat zout in een waterontharder meer aandacht verdient dan het tot nu toe heeft gekregen, net omdat het zo’n grote impact heeft op de prestaties van de installatie. Tot zover deze podcast. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.
