Hét kennisplatform voor slimme & duurzame installatietechniek
Achter de imposante architectuur van BRUSK, begin mei officieel geopend, zit een technisch verhaal dat minstens even indrukwekkend is. De nieuwe museumsite van Stad Brugge, ontworpen door Robbrecht en Daem architecten en Olivier Salens architecten, moet kunstwerken van internationaal niveau ‘s zomers en ‘s winters onder exact dezelfde omstandigheden houden. Voor de HVAC-installatie werkte Stad Brugge samen met SPIE Belgium, dat als multitechnische installateur samen met Mitsubishi Electric een totaaloplossing uitwerkte met geothermie, warmtepompen en ijsaccumulatie. Nog voor de eerste kunstwerken naar Brugge kwamen, draaide het systeem al een volledig jaar proef. Er werd geen enkel detail aan het toeval overgelaten.
“Bij BRUSK ging het nooit puur over verwarmen of koelen”, vertelt Lode Lanszweert, accountmanager bij Mitsubishi Electric. “Je moet hier permanent exact dezelfde temperatuur en luchtvochtigheid behouden, zowel voor bezoekers als voor de kunstcollecties.”
BRUSK werd uitgewerkt als een design-and-buildproject, waarbij SPIE Belgium binnen de krijtlijnen van het studiebureau de technische invulling mee bepaalde. Duurzaamheid zat van bij de start ingebakken in het project. Zo draait het gebouw zonder fossiele brandstoffen en wordt maximaal ingezet op groene energie via geïntegreerde zonnepanelen en een BEO-veld.
Opvallend: alle warmtepompen staan binnen opgesteld. “Een bewuste keuze”, legt Lode Lanszweert uit. “Het dak moest volledig vrij blijven voor de geïntegreerde zonnecellen en om de architecturale uitstraling van het gebouw te vrijwaren. Daarom werken we hier met een lucht-waterwarmtepomp waarbij de buitenlucht via kanalen wordt aan- en afgevoerd.”
Een van de meest bijzondere onderdelen van de installatie bevindt zich in de technische kelder van BRUSK: een ijsaccumulator van zes meter lang. Tijdens zonnepieken of goedkopere daluren wordt water daarin omgevormd tot één grote ijsmassa. “Die ijsstockage laat ons toe om energie slim op te slaan”, aldus Lode Lanszweert. “Bij een eventuele stroomuitval kunnen we dankzij die opgeslagen koude nog acht uur lang de juiste omstandigheden in de museumzalen behouden.”
Daarnaast werden twee geothermische 6-pijpswarmtepompen geïnstalleerd – één voor comfortkoeling en één voor lage temperatuurkoeling voor ontvochtiging in de luchtgroepen. Vooral dat laatste speelt een belangrijke rol in een museumomgeving. “Met die lage temperatuurkoeling kunnen we de relatieve vochtigheid perfect onder controle houden”, gaat Lode Lanszweert voort. “Daarmee garanderen we het hele seizoen de ideale luchtvochtigheid voor
de kunstwerken.”
Een extra voordeel van de 6-pijps technologie is dat de installatie tegelijk kan koelen en verwarmen. Daarbij wordt thermische energie intern uitgewisseld tussen warme en koude zones, zonder voortdurend bijkomende energie uit het BEO-veld te halen. Zo haalt de installatie een zeer hoog rendement.
Voor SPIE Belgium zat de complexiteit niet alleen in de technieken zelf, maar ook in de praktische uitvoering van het project. “Alles wat je hier ziet, werd vooraf volledig in 3D uitgetekend”, vertelt Stijn Uiten, projectmanager HVAC bij SPIE Izegem. “Heel wat onderdelen werden prefab voorbereid, zodat de installatie op de werf zeer vlot verliep.”
Ook de coördinatie tussen de verschillende technieken zat strak georganiseerd. Tijdens wekelijkse werfvergaderingen stemden de aannemers en het studiebureau alles nauwkeurig op elkaar af, waardoor problemen op de werf meestal al opgelost waren nog voor ze zich stelden. Volgens Patrick Van Heste, Business Unit Manager van SPIE Izegem, draaide het project vooral rond precisie. “Bezoekers mogen hier nooit het gevoel hebben dat het te warm of te koud is. Daarnaast moeten we de kunstwerken continu onder exact dezelfde omstandigheden kunnen houden. Daarvoor heb je een installatie nodig die perfect stabiel functioneert.”
Nog voor BRUSK effectief de deuren opende, werd de volledige klimatisatie-installatie een jaar lang getest. Tijdens die periode moest het systeem continu aantonen dat de temperatuur en de relatieve luchtvochtigheid perfect stabiel bleven. “Dat was noodzakelijk om internationale bruikleengevers vertrouwen te geven”, zegt Stijn Uiten. “Pas nadat bewezen was dat het klimaat over de vier seizoenen volledig onder controle bleef, konden de kunstwerken effectief naar Brugge komen.”
Voor Mitsubishi Electric zit de sterkte van dit project vooral in de integratie van alle technieken binnen één geheel. “Hier komen verschillende toepassingen samen: geothermie, ijsaccumulatie, lucht-water- en water-waterwarmtepompen”, besluit Lode Lanszweert. “Doordat alles perfect op elkaar afgestemd is, blijft de regeling voor de installateur beheersbaar en blijft ook de bedrijfszekerheid op lange termijn gegarandeerd.”
